Subskrypcja

Wpisz swój adres e-mail, aby otrzymywać informacje z naszego serwisu.

 
Za progiem domu mieszczańskiego w Nysie 1860-1960


Prezentowane na wystawie stałej w Muzeum w Nysie wnętrze mieszczańskiego domu stanowi przykład mieszkania zamożnej rodziny, składające się z części oficjalno-mieszkalnej i gospodarczej, sprowadzonej do salonu i pomieszczenia kuchenno–gospodarczego. Dopełnieniem wnętrza jest bogata tapeta oraz firany z lambrekinami. Obok niezbędnych mebli w salonie znajduje się bogato wyposażona serwantka z porcelaną i szkłem, biblioteczka, świadcząca o intelektualnych aspiracjach mieszkańców domu, a także polifon, którego obecność sugeruje muzyczne zainteresowania rodziny. Na ścianach liczne obrazy portretowe, stanowiące wyraz szacunku dla przodków i ciągłości dynastycznej rodziny. W jaki sposób mieszczanie nyscy urządzali swoje mieszkania czy kamienice, możemy zorientować się wyłącznie w oparciu o zachowane archiwalne materiały fotograficzne i opisy, choć ten rodzaj ikonografii archiwalnej jest dość skromny i należy do wielkiej rzadkości.

Nyskie kamienice zamieszkiwane były przez rodziny wielopokoleniowe, a standard wyposażenia wyznaczał poziom zamożności ich mieszkańców. Młode małżeństwa korzystały nierzadko z tych samych sprzętów, które służyły ich dziadkom, a mody towarzyszące urządzaniu mieszkań nie zmieniły się przez dziesiątki lat. Coraz częściej kupowano meble politurowane, a życie rodziny mieszczańskiej koncentrowało się w reprezentacyjnym salonie. Niemal przez cały okres II połowy XIX wieku w Nysie popularne były meble typu biedermeier, których prostota i pewna skromność, a zarazem wygoda i funkcjonalność były wyznacznikiem smaku mieszczańskiego Nysan tego okresu. Meble stylu biedermeier zapewniały wygodę, a nawet tak istotną dla każdego użytkownika ergonomiczność, zwłaszcza krzeseł, foteli, kanap. Dla wnętrza mieszczańskiego w Nysie najbardziej typowymi były meble gładkie, fornirowane, wykonane z drewna orzechowego, jesionowego, brzozowego, czereśniowego lub wiśniowego. Meble mahoniowe były wielką rzadkością, stanowiąc nieosiągalny luksus. Styl biedermeier, zapoczątkowany przez stolarzy i dekoratorów niemieckich, był uważany w niemal całej Europie za styl prawdziwie mieszczański.

Centralne miejsce w salonie domu mieszczańskiego w Nysie stanowił stół z czterema lub sześcioma krzesłami tapicerowanymi, pod jedną ze ścian reprezentacyjny kredens wypełniony porcelaną lub serwisem fajansowym z Prószkowa bądź innej śląskiej wytwórni. Wśród naczyń kuchennych dominowały kamionkowe miski, rozmaite butelki i butle na olej, mleko tudzież inne płyny rodem z Bolesławca (Bunzlau). Ważną ozdobą mieszkania były wykonane ręcznie serwety i makatki. Makatki były ozdobione wyszywanymi lub haftowanymi motywami, zwykle jednokolorową, najczęściej niebieską nicią. Na ścianach, zależnie od zamożności mieszczańskiej rodziny, wieszano oleodruki z motywem pejzażu lub martwej natury. Tylko w domach bogatszych rodzin wieszano obrazy olejne, sztychy, dekoracyjne tkaniny ze scenami parkowymi. Często spotykanym elementem dekoracji ścian były liczne fotografie w owalnych lub ozdobnych prostokątnych ramach.

Zamożność rodziny oceniana była także po wyglądzie i dekoracjach kaflowego pieca, którego usytuowanie w salonie decydowało o jakości pierwszego wrażenia, jakiego się doznawało po wejściu do tego reprezentacyjnego pomieszczenia. Jeszcze w latach osiemdziesiątych XIX wieku wielką rzadkością w mieście były tapety na ścianach, gdyż w Nysie i okolicznych miastach pojawiły się one w pierwszych dziesiątkach lat XX wieku, a ich obecność cechowała tylko bogatsze domy. Kwiatowe dekoracje na tapetach, mięsistych i dość grubych harmonijnie zderzano z pasiastą tapicerką kanapy, sofy i wyściełanych krzeseł pokoju stołowego. 

Przed wejściem do kamienicy mieszczańskiej znajduje się szeroki pas ulicy brukowanej, będącej częścią ekspozycji, jaka imituje fragment zabudowy śródrynkowej wraz z muralami nyskich kamieniczek, których w pejzażu miasta już nie ma. Kamieniczki zwieńczone attykami i nieistniejący portal kamienny kamienicy sąsiadującej z budynkiem Pałacu Biskupiego stanowią ilustracyjne dopełnienie ekspozycji. Ważnym elementem dodatkowym są rozmieszczone na elewacjach okna, a także fragmenty zachowanej historycznej kamieniarki, pochodzącej z nieistniejących już nyskich kamienic. Pod oknami usytuowane są stylizowane ławeczki oświetlone światłem latarni. Latarnie, zawieszone na metalowych ramionach, pochodzą z przełomu XIX i XX wieku i są nieodzownym elementem wyposażenia nyskiej ulicy. Nieopodal okazały słup ogłoszeniowy z afiszami w języku niemieckim i polskim, reklamami lokalnych produktów i towarów, zaproszeń do teatru.

Podążając za najnowszymi rozwiązaniami wystawienniczymi, ekspozycja została wzbogacona o prezentacje multimedialne. Dzięki temu zwiedzający mogą zapoznać się z archiwalnymi filmami na temat historii Nysy, a także prześledzić zmieniające się miasto na przestrzeni wieków na dawnych pocztówkach i fotografiach.

Małgorzata Radziewicz

Spis prezentacji multimedialnych dostępnych podczas zwiedzania ekspozycji:
1. Nysa tuż po II wojnie światowej - Polska Kronika Filmowa, 1958 (5 min.)
2. Miasta Śląska - NYSA -  film dokumentalny, TVP Opole, 2011, cz. 1 (15 min.)
3. Miasta Śląska - NYSA -  film dokumentalny, TVP Opole, 2011, cz. 2 (15 min.)
4. Miasta Śląska - NYSA -  film dokumentalny, TVP Opole, 2011, cz. 3 (12 min.)
5. Nysa na starej pocztówce – prezentacja (4 min.)


Fragment tekstu z artykułu dr Małgorzaty Radziewicz, Upamiętnienie codzienności, czyli za drzwiami mieszczańskiego domu w Nysie. Lapidarne studium historii kultury materialnej miasta w świetle zachowanych zabytków minionej epoki. Nyskie Szkice Muzealne, t. V, Nysa 2012, s. 101-120


FotoFotoFoto
FotoFotoFoto
FotoFotoFoto
FotoFotoFoto

Aktualności

120 lat działalności muzealnej w Nysie! 1897-2017

"Ocalone pamiątki, zachowana pamięć"!

Obiekt miesiąca (sierpień) - "Narcyz" nieokreślonego artysty (XVII w.)

 

 
Podstrony:  1  2  3  4  5 
 

 


48-300 Nysa
ul. Biskupa Jarosława 11

tel. 77 435 50 10, 77 433 20 83
e-mail: info@muzeum.nysa.pl




Witryna wykorzystuje ciasteczka (ang. cookies) w celach sesyjnych oraz statystycznych.
Więcej informacji w polityce prywatności.
 Realizacja: new4mat.com Sp. z o.o.
ADMINISTRACJA